Vincent VERBRUGGE•4 jaar geleden Her-aanleg De Steenakker.Socioculturele (kleine) bijdrage.(update nota’s van 2019 aan plannen anno 2022).Vergeten we de naamgeving niet: “De Steenakker”. Invloed (mogelijk) op het uiteindelijk uitzicht (niet enkel vanuit toponymisch of historisch vlak). Daarom is een (bijkomende) allesomvattende cultuurbijdrage ter gelegenheid van de her-aanleg belangrijk).10 “ingrepen” om een SURPLUS (final touch) te geven. 1) Afbreken van gedeelte Sint-Janshospitaal aan De Steenakker - enkel contouren behouden (zie foto’s van situatie na bombardement 1940, zo her-uitwerken). Plein laten verder lopen (vloeien) over het midden-pleintje van het Sint-Janshospitaal (met vernieuwde groenzone).Waarom?Geen buro’s met zicht op De Steenakker (daar heeft de burger niets aan).Voldoende ruimtes voor die burelen elders op de site Sint-Janshospitaal.Cultuurelementen en aantal praktische zaken, welke niet kunnen geëxporteerd worden naar het centrale plein, aanbrengen.Gebouw heeft zijn beste tijd gehad (associatie jaren 1950-1960). Niet uitnodigend en geen bijdrage tot de belevingshistorie van het plein.Contouren en “bloot-gekomen” façade voorbestemmen voor ons “Gallo-Romeins” verleden. Met:Bestaande contour: graffiti (“moderne” Romeinse sfeer): met aanduiding archeologische opgravingen 1950 (eerste keer dat het Romeinse verleden van de stad Wervik naar buiten gebracht werd) – magneetvisser Jimmy (zo afspraak misschien mogelijk inzake “Jimmy’s Museum”), spectaculaire afbeelding van Jimmy – De Steenakker als Gallo-Romeinse ambachtszone (enkele toonkasten of vitrines door vensteropeningen/nissen). Met voorstelling vereniging “Forum Viroviacum”. Het geheel met actuele touch (passend met gekozen stijlwijze voor De Steenakker).Ex binnen-tuintje in associatie met groenzones op het plein.(Discreet) toilet.Drietal parkeerplaatsen (minder-validen, dienst…). 2) Romeins frietkot op het plein. Schematisch structuur, vooral sterk suggererend (in associatie met stijl van het plein). Ook “gebruikt” als publi voor Gallo-Romeins weekend en andere “Romeinse” activiteiten-radius. Enkele specifieke “producten” (bijvoorbeeld “Romeinse” puntzak enz.). Te bekijken (al of niet) in concessie. 3) Sint-Janskapel herdopen tot winkel: winkel (à la) van het Vrouwencentrum met meer ambitie. Buitenkant met glasfaçade en verdiepingen. Gezien nog weinig private winkelmogelijkheden (op heden): boost voor de sociale economie. Maar op een vernieuwende en wervende methode. Die sociale economie als motiverend gegeven op het plein. Voor cultuurverenigingen kan dit spijtig lijken, maar voor tentoonstellingen op zoek gaan naar andere locatie(s). Er is ook te weinig (spandoek is verbetering) (momenteel) wisselwerking (door bouw) binnen/buiten. Kan gebeuren door Vrouwencentrum (blijven het pand in de Duivenstraatbehouden), maar hier dient een eigentijdse invulling gegeven te worden. 4) Wereldwinkel krijgt een terras.Geen wijzigingen aan winkel, wel een doorlopende terras. Koffies, specifieke producten van Derde Wereld. Verstelbare terras, kleine optredens wereldmuziek dienen mogelijk te zijn. 5) Huis Defrancq aan nieuwe invulling toe.Momenteel geen meerwaarde aan een centraal plein (in de zin van publiekslokker). Afbraak benedenverdieping (schematische zuilen) – wordt groene zone voor fietsstallingen en doorgang voor fietsers en wandelaars via Sint-Janshospitaal naar Gasstraat en verder (fiets- en wandelboulevard door het centrum). Bovenverdieping (lift?) wordt de site voor de globale stadsinformatie (informatie-ambtenaar (intern) en toerismepersoneel (extern)). Met enorm groot infopaneel met ook filmfragmenten + ticketverkoop allerlei.Sommige tegen-punten:Geen ruimte meer voor de Stedelijke Oudheidkundige Commissie. Weinig activiteitenradius. Blijven vrijwilligers en proberen hun corps business te doen. Maar nu ook een Erfgoedcentrum in Wervik. Zoeken naar een andere locatie. We stelden voor stedelijke gebouwen in Duivenstraat (bij Bibliotheek). Intussen al andere invulling gekregen. Wisseloplossingen mogelijk in geïntegreerd erfgoedbeleid. Technisch (moeilijk) haalbaar? Stabiliteit enz. Nog niet onderzocht. Maar waarschijnlijk blijft alles bij het oude. Toch een paar aanpassingen. Façade: nieuwe illustraties (vormgeving, kleur enz. in functie van het nieuwe plein). Men is momenteel daarmee bezig.. Belangrijk zou kunnen zijn dat een Faberachtige (zie Ladeuzeplein Leuven) “Romeinse speer” (op De Steenakker) met hotspot het woord ”Viroviacum” op de gevel van het huis Defrancq belicht (andere mogelijkheden zijn en blijven mogelijk).Onderdeel Forum Viroviacum in Huis Defrancq? Weinig mogelijkheden (momenteel).Indien geen wijzigingen, voorstel tot overeenkomst vereniging-stad (wisselwerking, werkvolumes enz.). 6) Jeugddienst en jeugdontmoetingscentrum op De Steenakker. Aankoop (wanneer de kans zich voordoet) van grote woning op het plein (“Huis Dejan”) en er het Jeugdhuis van ’t centrum van maken (samenwerking tussen stad (ambtenaren en vrijwilligers). Met nadruk (naast cafetaria) op activiteitenradius (we denken dat hier o.a. de Leiesessies zouden kunnen doorgaan, zaaltjes, jeugddienst, podiumactiviteiten.. (afspraken met Het Kapittel en aantal andere cafés met jongerenpubliek).Weliswaar leren uit het verleden. Sociabiliteit hoog inbouwen.Er dient duidelijk afgesproken te worden met programmatie van andere stakeholders (bijvoorbeeld Humor op maandag, programma ’t Forum enz.), ook naar publi enz.Flexibel podium voor de locatie. Hier zou het eigenlijke pleinpodium gevestigd kunnen worden. We zien een kiosk minder zitten. Liever een mobiel podium en niet in het midden van De Steenakker. Maar toch uitgebouwd tot een volwaardig podium, weliswaar geïntegreerd in de pleinlijn.7) Archeologische opgravingen goed onderbouwen (misschien is de bodem niet meer ok. hiervoor om grote nieuwe “ontdekkingen” te doen). Maar van de gelegenheid gebruik maken om de opgravingen van 1950 te herdenken (70 jaar geleden in 2020). Eventueel een publicatie (voor ruim publiek, maar wetenschappelijk verantwoord) rond wat er de laatste jaren op het vlak van de archeologie in Wervik gebeurd is. Een blijvende herdenking zien we minder in één of andere vorm van kuil met glazen afdekking (moeilijk proper te houden), maar eventueel via fiets- en wandelboulevard doorheen Sint-Janshospitaal. Met passage (NMBS?) naar o.a. de wintertuin en zwembad (huis Cnockaert, over de spoorweg). Maar niet gemakkelijk. Af te spreken met eigenaars enz. We verwijzen hier opnieuw naar het voorstel Sint-Janshospitaal.Indien toch een verwijzing, liefst geen toeristisch gerelateerd gegeven (daarvoor onze knipoog naar Fabre voor Huis Defrancq, zie hierboven), maar een fraai kunstwerk. Afspreken met Forum Viroviacum (en ev. i.s.m. “Romeinse” verenigingen in Vlaanderen).We zijn persoonlijk geen voorstander om “in de grond” constructies (met glazen doorkijk) te voorzien (voor ev. tentoonstelling van archeologische restanten). Officiële openstelling van het vernieuwde plein (publieksmoment):- belangrijk hierbij dat gewerkt wordt i.s.m. Forum Viroviacum. Weliswaar binnen een goed afgesproken kader waarbij het idee van “belevingsplein” concreet wordt uitgewerkt. Vanuit Forum Viroviacum zou de functie van toenmalige ambachtelijke zone aan het publiek (en jongeren) moeten kunnen geïllustreerd worden. 8) De schandpaal verplaatsen, niet meer op de grond, maar wel in de hoogte geplaatst. Eventueel op de oorspronkelijke plaats (afspreken met St.O.C.). 9) Mogelijkheden voor zomeranimatie (strandvolley, nieuwe socio-culturele evenementen en activiteiten mogelijk maken).Maar:We moeten er voor zorgen dat het Sint-Maartensplein leefbaar blijft. Rits van activiteiten blijven er (Rock op het Plein, Zottemaandag enz.). De problematiek “pleinconcerten”(toch) eens herbekijken. Ev. schikking plein onder de loep nemen. Façade Stadhuis (uitgevend op plein) stileren (quid? De (vroegere) schilden), nu soms slordig (affiches, lakens…). “Te gesloten” uitzicht.Stadstuin verder uitbouwen rond het Stadhuis (“glazen huis” suggestie), “omarming”-uitbouw (met aansluiting (hedendaagse) binnentuin) en met een specifiek eyecatcher naar Het Kapittel. Een publicatie (klaar bij de officiële opening). Wetenschappelijk + vulgariserend (harde kaft) met “De Steenakker” als onderwerp.- artikel term “Steenakker” (etymologie, algemeen). Vgl. met andere plaatsen Steenakker in Vlaanderen, bijvoorbeeld Mortsel (meestal ook “Romeins”). Literaire benadering.- artikel: de opgravingen van 1950 op ”De Steenakker” met Héli Roosens (“ontstaan van kennis over “Romeins Wervik”). Ik wil dit schrijven.- artikel: “De Steenakker”: iconografie, wat, hoe (vanaf de 1830), wat was “De Steenakker” toen, wat... met foto’s.- artikel: ”De Steenakker”: wat betekende dit in de jaren 1950-2000: eigen bedenkingen van R.V. Verbeke (als het voor Roger nog mogelijk is). - artikel: “De Steenakker”: kritische bedenkingen in de laatste decennia met humor.- artikel: “Een dag in het leven van een pottenbakker op De Steenakker”: ev. Steven Vansteenkiste.- artikel: ”De Steenakker”: een ”culturele terugblik” (culturele activiteiten die er vroeger doorgingen): misschien kan Steven (Masil) dit invullen.- artikel: “De Steenakker”: hoe zien jongeren dit plein vandaag: twee jongeren. Via Björn. - artikel: “De Steenakker”: een “belevingsplein”, hoe de start zien: een schepen. - artikel: welke kunst op De Steenakker?- artikel: architectonische benadering. Visueel, wat kan, mag weg? Visueel, wat kan er wel nieuw? - artikel: pleinfunctie anno 2023? Wat is dit? - artikel: Wervikse poëzie en De Steenakker.- artikel: boekjes over Werik en De Steenakker (vroeger). Wat zeggen ze? Wat zeggen ze niet?- twee pagina’s met tekening (persoonlijk) van Jimmy Deschryvere over “opgravingen”.- artikel: “De Steenakker”: twee Wervikse “schrijvers”: hoe het plein zien binnen 50 jaar? (mag ook samen met een kunstenaar). Via Björn.- anderen? Zeker goed te bekijken. Het woordgebruik, literatuur, vorm is bij dit soort boeken heel belangrijk. - max. 8 à 10 pagina’s per artikel. - voorwoord burgemeester + (ev.) minister Onroerend Erfgoed.Bedoeling is (ietwat) ruimer te gaan, met de archeologische opgravingen als aanleiding en de historische, culturele, maatschappelijke en sociale relevantie van de pleinfunctie te onderstrepen. De ankerfunctie van de her-aanleg voor de Wervikse samenleving. Vincent Verbrugge, Wervik, maart 2022.